Thị trường bán lẻ Việt Nam tính đến giữa năm 2026 đang chứng kiến giai đoạn tăng tốc của hai chuỗi bán lẻ hiện đại có quy mô lớn nhất: WinMart (thuộc WCM, Tập đoàn Masan) và Bách Hóa Xanh (Thế Giới Di Động).
Đi qua giai đoạn tái cấu trúc và gánh chịu những khoản lỗ trong quá khứ, cả hai doanh nghiệp hiện không chỉ ghi nhận các chỉ số lợi nhuận dương mà còn đang triển khai những chiến lược mở rộng mạng lưới với tốc độ nhanh chưa từng thấy.
Tính đến tháng 5/2026 cho thấy tần suất khai trương cửa hàng mới của cả hai chuỗi bán lẻ đang ở mức cao.
Tại WCM, kết thúc 4 tháng đầu năm 2026, đơn vị này ghi nhận đã mở ròng thêm 348 cửa hàng mới, bám sát tiến độ của kế hoạch mở mới 1.000 – 1.500 điểm bán trong năm. Tổng số điểm bán trên toàn quốc của hệ thống (bao gồm WinMart, WinMart+, WiN) tính đến hết tháng 4/2026 đã lên tới 4.940 cửa hàng. Đáng chú ý, chỉ tính riêng trong tháng 4, WCM đã mở mới 123 cửa hàng (tương đương tốc độ khoảng 4 cửa hàng/ngày).
Tốc độ này của hệ thống WinMart đang bám đuổi quyết liệt so với Bách Hóa Xanh. Từ đầu năm 2026 đến giữa tháng 5, Bách Hóa Xanh đã mở thêm 451 cửa hàng, tương ứng bình quân mỗi ngày mở 3 cửa hàng.
Theo cập nhật trên website của doanh nghiệp, chuỗi bán lẻ này đã chính thức đạt mốc 3.010 cửa hàng. Bách Hóa Xanh đặt mục tiêu mở mới khoảng 1.000 cửa hàng trong năm nay và hiện đã đi được gần một nửa chặn đường. Trước đó, trong năm ngoái, chuỗi này cũng đã vượt kế hoạch ban đầu (600 điểm bán) khi mở mới đến 789 cửa hàng.
“Bắc tiến” và “về nông thôn”
Để hiện thực hóa mục tiêu hàng nghìn điểm bán mới, WinMart và Bách Hóa Xanh lựa chọn hai không gian địa lý và chiến lược tiếp cận hoàn toàn khác nhau.
Với Bách Hóa Xanh, động lực tăng trưởng mạng lưới chủ yếu tập trung vào thị trường phía Bắc. Sau gần một thập kỷ hoạt động chủ yếu ở miền Nam và miền Trung (nơi tập trung gần một nửa số điểm bán mở mới trong năm ngoái), đến tháng 10/2025, chuỗi này bắt đầu hiện diện tại miền Bắc.
Trong mục tiêu 1.000 cửa hàng mới của năm nay, có từ 30-40% số điểm bán được đặt tại các thị trường phía Bắc.
Đáng chú ý, trong tháng 5/2026, Bách Hóa Xanh đã có cửa hàng đầu tiên tại Hà Nội. Ban lãnh đạo MWG xác định chiến lược triển khai tại Hà Nội sẽ đi từ vùng ven trước, sau đó tiến dần vào khu vực trung tâm.
Đánh giá sau 6 tháng “Bắc tiến”, lãnh đạo MWG nhận định thị trường miền Bắc có mức độ cạnh tranh cao, cần thêm thời gian để đánh giá nhưng ghi nhận sức mua cao hơn miền Trung, và xu hướng dịch chuyển từ chợ truyền thống sang kênh hiện đại diễn ra nhanh hơn.
Ngành hàng thực phẩm tươi sống đang được người tiêu dùng tại đây đón nhận. Sau tái cấu trúc, các cửa hàng mới có quy mô vừa và nhỏ nên chi phí đầu tư thấp hơn 20%, giúp điểm hòa vốn thấp hơn, dù lãnh đạo cũng thừa nhận với quy mô nhỏ hiện tại, mục tiêu doanh thu 5 tỷ đồng/tháng là khó đạt.
Khác với Bách Hóa Xanh, định hướng mở rộng của WCM lại lấy nông thôn làm động lực tăng trưởng chiến lược. Từ mức độ tập trung chủ yếu tại TP HCM và Hà Nội vào năm 2020, WCM đặt mục tiêu đến năm 2026 đạt tỷ lệ thâm nhập 13% ở cấp phường xã, có mặt ở gần một nửa lãnh thổ Việt Nam. Doanh nghiệp đánh giá 60% số phường xã chưa tiếp cận chính là dư địa mở rộng.
Cơ sở của chiến lược này dựa trên dữ liệu vĩ mô: 60% dân số sinh sống ở nông thôn với quy mô thị trường ngành tiêu dùng trên 30 tỷ USD, nhưng kênh bán lẻ hiện đại mới chiếm 10% (so với mức 30% ở thành thị), và tỷ lệ hàng hóa có thương hiệu mới đạt 49%.
Để khai thác, WCM phân bổ 70% số lượng cửa hàng mở mới trong năm nay vào khu vực nông thôn bằng định dạng Minimart. Mô hình này tập trung vào chiến lược giá và khuyến mại thay vì chú trọng hàng tươi sống như tại thành thị.
Theo số liệu cập nhật, trong tổng số 348 cửa hàng mở ròng 4 tháng đầu năm, có tới 298 cửa hàng thuộc mô hình WinMart+ Nông thôn, chiếm tỷ trọng áp đảo 86% tổng số cửa hàng mở mới. Số lượng cửa hàng WinMart+ Nông thôn hiện đạt 2.238 điểm (tăng 102 cửa hàng chỉ trong tháng 4).
Về mặt địa lý, mạng lưới của WCM đang gia tăng lợi thế tại phía Bắc và miền Trung. Tính đến hết tháng 4/2026, khu vực Miền Bắc có 2.696 cửa hàng (mở mới 271 điểm trong 4 tháng); khu vực Miền Trung có 1.185 cửa hàng (mở mới 77 điểm). Trong khi đó, khu vực Miền Nam giữ nguyên 1.059 cửa hàng (không mở mới điểm nào trong 4 tháng đầu năm).
Theo doanh nghiệp, mức đầu tư tại khu vực nông thôn Việt Nam có điểm hòa vốn thuộc hàng thấp nhất khu vực châu Á, thời gian hoàn vốn dưới 3 năm và tỷ suất sinh lời đạt mức 40%.
Bài toán lợi nhuận
Song song với việc mở rộng mạng lưới, điểm chung của cả hai chuỗi bán lẻ là đã chuyển dịch từ trạng thái lỗ lũy kế sang ghi nhận lợi nhuận dương.
Nhìn lại năm 2020, khi được chuyển giao từ Vingroup sang Masan, WCM vận hành 2.300 cửa hàng và ghi nhận mức lỗ 3.700 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2025 – 2026, lộ trình 5 năm tái cấu trúc bắt đầu phát huy tác dụng.
4 tháng đầu năm, WCM ghi nhận doanh thu thuần đạt 15.019 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ, vượt kỳ vọng so với kịch bản cơ sở – cao (tăng trưởng 15% – 21%) của cả năm. Riêng tháng 4/2026, doanh thu thuần đạt 3.656 tỷ đồng, tăng 27%; trong đó, động lực lớn nhất đến từ WinMart+ Nông thôn với 1.019 tỷ đồng (tăng vọt 57%).
Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sức cầu gia tăng: Doanh thu trên cùng cửa hàng (LFL) tháng 4/2026 tăng 14% và lũy kế 4 tháng tăng 14% so với cùng kỳ. Đặc biệt, việc bành trướng quy mô không làm ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền khi hơn 98% cửa hàng mở mới đạt biên lợi nhuận EBITDA dương ở cấp độ cửa hàng trong 4 tháng đầu năm.
Trước đó, trong báo cáo quý I/2026, WCM ghi nhận lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số (NPAT Pre-MI) đạt 204 tỷ đồng, tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước, tương ứng biên lợi nhuận đạt 1,8%.
Động lực lợi nhuận của WCM đến từ việc cắt giảm chi phí: tiêu chí đơn giản trong thiết kế giảm 30% chi phí đầu tư mỗi điểm bán; đơn giản hóa và số hóa quy trình giảm 30% chi phí vận hành mỗi ngày.
Sự thay đổi chuỗi cung ứng (hơn 60% lượng hàng qua trung tâm phân phối) nâng tỷ lệ sẵn sàng của hàng hóa lên 90%. Công nghệ giúp lượng hàng tồn kho giảm 17 ngày trong vòng 2 năm.
Quản lý dòng tiền thu chi giúp WCM đạt 6 ngày âm về vốn lưu động, tương ứng tiết kiệm 500 tỷ đồng. Ngoài ra, sự chuyển đổi điểm bán thành kênh tiếp thị (marketing channel) cho nhãn hàng giúp biên lợi nhuận tăng thêm 7 điểm phần trăm so với 5 năm trước.
Về phía Bách Hóa Xanh, chuỗi này cũng đã trải qua quá trình tái cấu trúc danh mục ngành hàng tiêu dùng nhanh và nâng chất lượng thực phẩm tươi sống, khiến doanh thu tại các cửa hàng cũ từng gần như đi ngang.
Tuy nhiên, năm ngoái, Bách Hóa Xanh đã mang về khoản lợi nhuận 710 tỷ đồng (tương đương gần 2 tỷ đồng mỗi ngày), tăng gấp 7 lần so với năm trước đó. Doanh thu năm ngoái đạt gần 46.900 tỷ đồng, chiếm khoảng 30% tổng doanh thu của MWG.
Bước sang năm 2026, quý I ghi nhận mức lợi nhuận gần 400 tỷ đồng (so với mức khoảng 10 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025). Kết quả này đến từ sự thay đổi cách bán hàng Tết, kiểm soát hao hụt, tối ưu logistics và chi phí back-office.
Tháng 4 và 5/2026, dù lạm phát ảnh hưởng sức mua, doanh thu bình quân cửa hàng cũ của chuỗi đã cải thiện (tháng 4 tăng 10% so với bình quân quý 1, tháng 5 có tín hiệu tích cực hơn) nhờ giá ổn định và chất lượng được kiểm soát.
Ban lãnh đạo MWG nhấn mạnh Bách Hóa Xanh hiện không đặt nặng mục tiêu biên lợi nhuận, mà kỳ vọng lợi nhuận tuyệt đối tăng lên khi doanh thu tăng.
Do các tối ưu chi phí lớn đã hoàn tất và định phí gần như không đổi, đòn bẩy vận hành sẽ tạo ra dư địa cải thiện lợi nhuận lớn. Mục tiêu năm 2026 của chuỗi là tăng trưởng doanh thu trên 20%, lợi nhuận ít nhất gấp đôi năm 2025, đóng góp 30% doanh thu và gần 20% lợi nhuận hợp nhất của MWG. Doanh nghiệp cũng kỳ vọng doanh thu cửa hàng cũ sẽ tăng trở lại 5-10%.
Dư địa nào cho hai ông lớn bành trướng?
Theo số liệu từ WCM, thị trường bán lẻ Việt Nam đang trải qua dịch chuyển cơ cấu với tốc độ nhanh. Nếu 10 năm trước, việc dịch chuyển 2% tỷ trọng từ kênh truyền thống sang kênh hiện đại cần đến 4 năm, thì trong giai đoạn 2024 – 2025, tốc độ này chỉ mất 1 năm.
WCM tính toán, với mạng lưới hiện tại cạnh tranh với khoảng 500.000 điểm bán truyền thống, cứ mỗi 2% dịch chuyển sang kênh hiện đại sẽ có 1% dịch chuyển trực tiếp đến hệ thống của WCM trong năm 2026.
Đón đầu xu hướng này, WCM duy trì tốc độ mở mới 1.500 – 1.700 cửa hàng/năm với tầm nhìn đến năm 2030 sẽ đạt quy mô trên 13.000 cửa hàng, doanh thu 120.000 tỷ đồng và biên lợi nhuận EBIT lên mức 6%.
Riêng trong năm 2026, doanh thu mục tiêu là 47.000 – 49.000 tỷ đồng, lợi nhuận vượt 1.000 tỷ đồng, tạo ra dòng tiền dư (khoảng 2.400 tỷ đồng lợi nhuận hoạt động) để tái đầu tư mở mới mà không cần huy động thêm vốn.
Trong khi đó, đích đến của Thế Giới Di Động đối với Bách Hóa Xanh trong 3 năm tới là thực hiện niêm yết riêng (IPO). Để làm được điều này, chuỗi đặt mục tiêu tiếp tục có lãi trong năm 2026 để đủ điều kiện 3 năm liên tiếp có lãi, đồng thời phải hoàn thành việc xóa toàn bộ lỗ lũy kế.
Chiến lược xuyên suốt của chuỗi dựa trên 4 trụ cột: mở rộng điểm bán, nâng cao trải nghiệm khách hàng, cải thiện chất lượng hàng hóa, và kiểm soát chi phí hiệu quả để chiếm lĩnh thị phần. Hệ thống kiểm soát nguồn gốc, hóa đơn cũng được lãnh đạo MWG đánh giá là lợi thế của chuỗi trong bối cảnh siết chặt quản lý thị trường về dài hạn.
Theo Doanh Nghiệp & Kinh Doanh
